Shot at!

Yesterday evening somebody decided to play around with an airgun in the vicinity of Gzira Health Centre. A couple of shots rang out...then a bang and the noise of a ricochet. One pellet entered through an open window, hitting a cupboard door, passing within a whisker from my face before tumbling harmlessly on the floor. I shudder to think what would have happened had the trajectory been slightly different....

Kif inħarsu saħħitna fis-sajf

Sajf tipiku Malti huwa kkaratterizzat minn temperaturi għoljin u umdità qawwija fl-arja. Filwaqt li għat-turisti li jiġu jżuruna dawn il-kundizzjonijiet huma ideali, mhux daqstant għal min irid jagħmel tliet xhur jgħix ġo fihom. L-iktar esposti għall-effetti kiefra tas-sħana huma t-tfal żgħar, l-anzjani u l-morda.

Ir-raġġi tax-xemx għandhom effetti fuq il-ġilda tal-bniedem. Dawn narawhom meta din tismar, jew inkella tiħmar wara ħin twil fix-xemx. Filwaqt li suntan tista' tkun sabiħa u attraenti, wieħed irid iżomm f'moħħu li r-raġġi tax-xemx jistgħu jikkawżaw kanċer tal-ġilda. Għalhekk wieħed għandu jieħu l-prekawzjonijiet neċessarji li huma:

• tiġi evitata x-xemx bejn il-ħdax ta' filgħodu u t-tlieta ta' wara nofsinhar
• jintlibes kappell
• jintlibes nuċċali tax-xemx
• jintlibsu ħwejjeġ ċari u mhux issikkati
• tintuża krema kontra r-raġġi tax-xemx (sunblock) li tkun adattata għall-ġilda tal-individwu (ġilda ċara teħtieġ protezzjoni iktar qawwija).

Is-sajf ipoġġina f'temperaturi għoljin li l-ġisem tagħna jirrispondi għalihom billi jipproduċi l-għaraq. L-għaraq jgħin biex it-temperatura tal-ġisem tibqa' kostanti. Dan it-telf ta' likwidi jrid ipatti għalih ix-xorb ta' likwidi. L-aħjar li jinxtorob hu ilma frisk (mhux kiesaħ) f'ammont ta' madwar żewġ litri fil-ġurnata. Jekk dan ma jsirx il-persuna tista’ tiġi dehydrated, tinżlilha l-pressjoni u saħansitra jħossha ħażin.

Riskju ieħor assoċjat ma’ nuqqas ta’ xorb ta’ likwidi fis-sajf hu dak ta’ ġebla fil-kliewi. Dan għaliex f’sitwazzjoni fejn il-ġisem ikun nieqes mill-fluwidi, dawn jittieħdu mill-urina li b’hekk issir iktar konċentrata. Urina kkonċentrata tagħmilha faċli li titrabba l-ġebla fil-kliewi.

It-temperaturi għoljin tas-sajf ikollhom effett ukoll fuq il-moħħ. Bosta nies ikunu irritabbli jew apatiċi f'dan l-istaġun, probabbilment minħabba nuqqas ta' rqad, jew irqad ħażin. Ġranet twal u sħan inaqqsu mill-irqad. Fil-ġranet tas-sajf wieħed għandu jnaqqas l-impenji ta' xogħol, jew jekk dan mhux possibli, jiżgura li l-mistrieħ tiegħu jieħdu.

Biex jiffriskaw xi ftit bosta nies jerħulha lejn il-bajjiet. Hemm diversi prekawzjonijiet li wieħed jagħmel tajjeb li jieħu qabel din l-attività pjaċevoli. Dawn jinkludu:

• Jagħżel bajjiet fejn l-ilma jkun nadif. Portijiet u marinas għandhom tendenza jkollhom ilma baħar imniġġeż biż-żjut u ħmieġ ieħor tad-dgħajjes. Għawm f’ilma mniġġeż jista’ jwassal għal infezzjonijiet fil-ġilda.
• Ma jkunx prużuntuż. Mhux kulħadd għandu l-istess abbiltajiet fiżiċi, għalhekk għawwiema mhux esperti għandhom jevitaw bajjiet fejn l-ilma huwa fond jew imqalleb.
• Ma jimxix ħafi lanqas fuq il-bajja. Bosta huma dawk li jweġġgħu saqajhom għax jaqtgħuha ma’ xi biċċa ħġieġa mkissra, jirfsu fuq ġamar jikwi, jew jitniggżu b’siringi mormija.

Attività li dejjem qed iżżid fil-popolarità hija l-għads. Huwa importanti li wieħed jagħmel eżami mediku qabel wieħed jibda dan il-passatemp. Dan hu tajjeb għaliex hemm diversi kundizzjonijiet mediċi li jekk wieħed ikun ibati bihom aħjar ma jogħdosx, bħal pereżempju l-ażżma mhux kontrollata. Kif ukoll wieħed irid jieħu ħsieb li jekk ikun ma jiflaħx jaħsibha darbtejn qabel jinżel jogħdos, għax ċertu mard bħal sinusite jiggrava bit-tibdil fil-pressjoni tal-ilma.

La qed insemmi l-għawm u l-baħar ma nistax ma nitkellimx dwar il-bram.

F'dawn l-aħħar snin, malli jersaq is-sajf u jibda l-istaġun tal-għawm, dlonk tibda l-problema tal-bram. Donnu minn xi snin ’l hawn dawn żdiedu, bil-konsegwenza li qed itellfu l-gost ta' għawma li tiffriska u ttaffi mis-sħana tas-sajf.

L-ewwel ħaġa li wieħed għandu jagħmel biex ma jingidimx hu li jiżgura ruħu li jmur jgħum f’bajjiet li ma fihomx bram. Wieħed jista’ jikkonsulta ma’ siti meteoroloġiċi jew rapport tat-temp biex jara d-direzzjoni tar-riħ. Jekk ir-riħ ikun jitfa’ ’l ġewwa r-riskju li jkun hemm il-bram jiżdied. Illum hawn ukoll siti fuq l-internet li jagħtuk mappa, aġġornata kuljum,  ta’ fejn qiegħdin il-bram. Titwila lejn il-baħar qabel wieħed jinżel hija wkoll importanti.

Il-konsegwenzi lokalizzati ta' gidma ta' brama huma uġigħ li jiżdied fuq medda ta' għaxar minuti, ħmura, ħakk, nefħa, bżieżaq li jistgħu jkunu mimlija b'likwidu ċar jew materja, u ulċeri. Rarament il-gidma jista' jkollha wkoll konsegwenzi serji u ġenerali bħal żieda fil-produzzjoni tar-riq, disturbi gastrointestinali, spażmu muskolari, disturbi respiratorji u problemi kardjovaskolari.

Il-kura ta' gidma ta' brama għandha tibda billi l-parti tal-ġisem affettwata tinżamm ma tiċċaqlaqx u wara jiġi applikat il-ħall (dan biex ma jibqgħux ħerġin iktar labar mit-tentakolu). Għandhom jiġu evitati ilma ħelu, alkoħol, ammonja, u bleach għax dawn jistimulaw it-tentakoli biex jisparaw iktar labar.

Li jmiss hu li jitneħħew xi tentakoli li jkun għad baqa’ mal-ġisem. Dan għandu jsir b'kura, preferibbilment bl-użu ta' ingwanti u pinzetta. Wieħed għandu joqgħod attent li t-tentakoli jiġu merfugħa 'l fuq u mhux mimsuħa. Huwa wkoll siewi li l-parti tal-ġisem affettwata tiġi mqaxxra minn xi suf jew xagħar.

Il-pass li jmiss hu li jsir kuntatt ma' tabib biex dan jagħti parir dwar xi ingwenti jew pilloli li jistgħu jkunu ta' fejda.

Il-ġilda tal-bniedem tista’ tiġi attakkata wkoll minn insetti, li fis-sajf il-maġġoranza tagħhom ikunu nemus, żnażan, u naħal. Gidma ġġib magħha nefħa, ħmura u ħakk. Inqas spiss gidma tista’ tikkawża infezzjoni. L-aħjar prevenzjoni huwa l-ilbies li però fis-sajf bilfors ikun imqaċċat. Għall-ġewwa d-dar wieħed jista’ juża insect screens mat-twieqi u bibien jew xi attrezzatura li tarmi kimika fl-arja li tgerrex jew toqtol l-insetti. Jeżistu wkoll diversi ingwenti għal fuq il-ġilda li jgerrxu l-insetti.

Qabel nagħlaq, kelmtejn fuq l-ikel. Is-sħana tas-sajf tagħmilha iktar faċli biex il-mikrobi jimmultiplikaw u għalhekk wieħed għandu jaħsel idejh ta’ spiss, jaħsel frott u ħaxix qabel jieklu, u jiżgura li laħmijiet u ħut ikunu imsajrin sew. Dan sabiex tiġi evitata gastrointerite li hija kkaratterizzata minn deni, dardir, remettar, dijarrea u uġigħ fl-istonku.

An autistic child

The other day a mother brought her five year old daughter to the clinic.

"Doctor, my daughter has a sore throat, I'd like you to check her out please"

As I was about to get up to examine the girl...

"Please note that she's autistic...examination might be tricky."

As two nurses and the mother struggled to hold the child down I glanced at the the mother. Her expression spoke of the endless sleepless nights, of the worry for the child's health.

Autism is a huge challenge for the child, and more so for the parents and carers. Though the cause is as yet not precisely identified, research is ongoing as this article in National Geographic shows.

http://phenomena.nationalgeographic.com/2014/05/21/the-roots-of-autism-are-in-the-skin/?utm_source=Twitter&utm_medium=Social&utm_content=link_tw20140526ph-autism&utm_campaign=Content&sf3050086=1

Edit (September 2019): A reader of this blog recently brought to my attention the relation between people with ASD and the internet. In today's world the web is ubiquitous and naturally everyone has some form of interaction with it...including persons diagnosed with ASD. The following are some guidelines to help those with this condition navigate safely this sea of information. Thank you Mariya Klorova.

Internet safety for people with ASD

The dangers of (too much) tea

While sipping my afternoon cuppa I chanced upon an article on Pubmed...a case of tea overdose.

A lady was complaining of loss of appetite and weight loss to her doctors. They could not find a cause for her symptoms and in the end suggested she cut down on her two litre per day tea consumption. Her symptoms improved and she regained the lost weight.

The readers with a medical background might be interested to know that the only laboratory abnormality was an elevated CA 19.9.

Original article here.

This has nothing to do with medicine...

Recently I unearthed a box of my old toy cars. These were promptly confiscated by my elder son. One of them is the one in the picture shown.

Since I never recall seeing anything like it on the roads, I did some research. It's called the Vauxhall Guildsman and the story behind it is in the link below.

http://www.breithaupts.com/totc597.htm